Sarnia Skała to wapienny wierzchołek (1377 m n.p.m.) między Doliną Strążyską a Doliną Białego, z którego widać północną ścianę Giewontu z bliska, a w drugą stronę całe Zakopane. Prowadzi na nią krótkie odgałęzienie czarnego szlaku z Czerwonej Przełęczy. Wycieczka łącząca Dolinę Strążyską, wodospad Siklawica, Sarnią Skałę i zejście Doliną Białego mieści się w pół dnia.
To jedna z najlepszych tras dla osób, które znają już spacery dnem dolin i chcą wejść wyżej, ale nie są gotowe na całodniowe wyjście w wysokie partie Tatr. Start jest w granicach Zakopanego, dojazd jest prosty, a na trasie działa bufet na Polanie Strążyskiej.
Trasa nie jest jednak spacerem po płaskim. Podejście z Polany Strążyskiej na Czerwoną Przełęcz jest strome, kamieniste i zajmuje około godziny. Pod samym wierzchołkiem Sarniej Skały jest krótki fragment, gdzie trzeba użyć rąk. Po deszczu wapień jest śliski.
Opis bazuje na danych Tatrzańskiego Parku Narodowego oraz popularnych opracowaniach szlakowych. Czasy przejścia są orientacyjne i dotyczą dobrych warunków bez długich postojów.
Trasa w skrócie
Tatrzański Park Narodowy opisuje pętlę Dolina Strążyska - Polana Strążyska - Siklawica Strążyska - Sarnia Skała - Dolina Białego - Wielka Krokiew jako trasę o długości około 8,2 km. Średni czas podejścia wynosi według TPN 2 godziny, a zejścia 1,5 godziny. Z postojami, wizytą przy wodospadzie i odpoczynkiem na szczycie trzeba zaplanować 4-5 godzin.
| Punkt | Wysokość | Szlak |
|---|---|---|
| Wylot Doliny Strążyskiej | około 900 m | czerwony |
| Polana Strążyska | około 1000-1060 m | czerwony, czarny |
| Siklawica Strążyska | wodospad około 20 m | żółty (odgałęzienie) |
| Czerwona Przełęcz | 1301 m | czarny |
| Sarnia Skała | 1377 m | czarny (odgałęzienie) |
| Dolina Białego | zejście do około 900 m | czarny, żółty |
Przewyższenie od wylotu doliny do szczytu wynosi około 470 m. Dla porównania wejście na Nosal to około 200-250 m, więc Sarnia Skała jest wyraźnie dłuższym i bardziej wymagającym wyjściem.
Dolina Strążyska do Polany Strążyskiej
Wejście do Doliny Strążyskiej jest na końcu ul. Strążyskiej, przy Drodze pod Reglami. Przy wejściu jest punkt kontroli biletów TPN i toalety.
Czerwony szlak prowadzi dnem doliny wzdłuż Strążyskiego Potoku. Droga jest szeroka, na początku utwardzona, z łagodnym nachyleniem i kilkoma mostkami. Dolina jest wąska, zalesiona, z wapiennymi turniami po bokach. Dojście do Polany Strążyskiej zajmuje około 40-50 minut.
Polana Strążyska to duża łąka pod północną ścianą Giewontu. Stoi tu bufet (herbaciarnia), w którym w sezonie można kupić napoje i proste jedzenie. To dobre miejsce na pierwszą przerwę i na decyzję, czy grupa idzie dalej, czy kończy na wodospadzie.
Sam odcinek do Polany Strążyskiej i Siklawicy jest opisany w przewodniku łatwe szlaki w Tatrach jako osobna, rodzinna wycieczka.
Wodospad Siklawica
Z Polany Strążyskiej żółty szlak prowadzi dalej w górę doliny do wodospadu Siklawica Strążyska. Według TPN woda spada ze skalnego progu dwiema kaskadami o łącznej wysokości około 20 m. Dojście zajmuje około 15-20 minut w jedną stronę. Ścieżka jest kamienista, miejscami wilgotna.
Siklawica jest końcem żółtego szlaku, więc trzeba wrócić tą samą drogą na polanę. Z odwiedzeniem wodospadu pętla wydłuża się o 30-45 minut. Przy dobrym tempie warto to zrobić rano, zanim pojawi się więcej ludzi.
Po deszczu wodospad jest najbardziej efektowny, ale kamienie przy nim są wtedy śliskie. Dzieci trzeba trzymać z dala od mokrych skał przy wodzie.
Podejście na Czerwoną Przełęcz
Z Polany Strążyskiej na Czerwoną Przełęcz prowadzi czarny szlak zwany Ścieżką nad Reglami. To najbardziej wymagający fizycznie odcinek pętli.
Ścieżka wznosi się stromo przez las, potem przez kosodrzewinę, po kamieniach i korzeniach. Według opracowań szlakowych podejście zajmuje około 50-60 minut, a zejście tą samą drogą około 35 minut. W górnej części szlak wychodzi ponad las i trawersem, w kilkanaście minut, doprowadza do Czerwonej Przełęczy (1301 m).
Na tym odcinku łatwo ocenić, jak grupa radzi sobie ze stromizną. Jeśli podejście trwa znacznie dłużej niż godzinę, dzieci są zmęczone albo pogoda się psuje, rozsądnie jest wrócić na Polanę Strążyską tą samą drogą, zamiast ciągnąć pętlę.
Sarnia Skała - ostatni odcinek
Z Czerwonej Przełęczy krótkie odgałęzienie czarnego szlaku prowadzi na wierzchołek Sarniej Skały. Przejście zajmuje mniej niż 10 minut.
Pod szczytem jest kilka metrów prostych skał, gdzie trzeba użyć rąk. Nie ma tu łańcuchów, ale nie ma też ekspozycji porównywalnej z trasami wysokogórskimi. Dla większości sprawnych osób to krótki, łatwy fragment. Dzieciom trzeba pomóc i asekurować je ręką. Po deszczu wapień jest bardzo śliski, więc fragment wymaga wtedy szczególnej ostrożności.
Wierzchołek jest niewielki, skalisty, z kilkoma miejscami do siedzenia. Z jednej strony widać północną ścianę Giewontu i Dolinę Strążyską, z drugiej Zakopane, Gubałówkę i Podhale. Przy krawędziach skały opadają stromo. Trzeba pilnować, by nikt nie podchodził do nich dla zdjęcia.
Z wierzchołka wraca się tą samą ścieżką na Czerwoną Przełęcz.
Zejście Doliną Białego
Z Czerwonej Przełęczy czarny szlak schodzi na wschód do Doliny Białego, gdzie łączy się z żółtym. Żółty szlak prowadzi w dół doliny wzdłuż Białego Potoku do wylotu przy Drodze pod Reglami, w rejonie Wielkiej Krokwi.
Zejście do Doliny Białego jest strome, a potem ścieżka łagodnieje. W dolnej części prowadzi wąskim wąwozem z mostkami i kładkami nad potokiem. Całe zejście z Czerwonej Przełęczy do wylotu doliny zajmuje około 1-1,5 godziny.
Od wylotu Doliny Białego do wylotu Doliny Strążyskiej jest około 1,5 km Drogą pod Reglami, czyli 20-25 minut marszu. Ma to znaczenie przy powrocie do samochodu zostawionego przy ul. Strążyskiej.
Samą dolinę jako krótki spacer opisuje przewodnik Dolina Białego - najkrótszy spacer z centrum.
Wariant w odwrotnym kierunku
Pętlę można przejść odwrotnie: wejście Doliną Białego, zejście Doliną Strążyską. Wtedy strome podejście z Doliny Białego jest na początku, a na koniec schodzi się obok Siklawicy i Polany Strążyskiej z bufetem. Obie wersje są podobnie wymagające. Kierunek od Strążyskiej ma tę zaletę, że wodospad i bufet są przed najcięższym podejściem, a przy zmianie pogody łatwo z niego zrezygnować.
Wariant bez pętli
Najprostsza wersja to wejście i zejście tą samą drogą przez Polanę Strążyską. Zajmuje około 3,5-4 godzin z postojami i kończy się przy tym samym wejściu do parku.
Plan wycieczki na pół dnia
| Godzina | Etap |
|---|---|
| 8:30 | wejście do Doliny Strążyskiej |
| 9:15 | Polana Strążyska |
| 9:15-9:50 | wodospad Siklawica i powrót na polanę |
| 9:50-10:50 | podejście na Czerwoną Przełęcz |
| 11:00-11:30 | Sarnia Skała, odpoczynek |
| 11:30-12:45 | zejście Doliną Białego |
| 13:00 | powrót Drogą pod Reglami lub do centrum |
To plan dla sprawnej grupy. Z dziećmi lub w wolniejszym tempie trzeba doliczyć 1-1,5 godziny. Wczesny start ma dwa plusy: na szczycie jest mniej osób, a latem popołudniowe burze zwykle zastają grupę już na dole.
Dla kogo ta wycieczka
Sarnia Skała dobrze sprawdzi się dla:
- rodzin z dziećmi w wieku szkolnym, które chodziły już po dolinach,
- osób, które chcą pierwszego szczytu z widokiem na Giewont bez wysokogórskiej ekspozycji,
- turystów z ograniczonym czasem, na przykład na dzień przyjazdu,
- osób przygotowujących się do dłuższych tras, jak Giewont.
Nie jest dobrym wyborem dla małych dzieci w nosidle przy mało pewnym kroku opiekuna, dla wózków ani dla osób z poważnymi problemami z kolanami, które nie tolerują stromych zejść. Przy lęku wysokości krótki fragment pod szczytem może być nieprzyjemny, ale można zatrzymać się na Czerwonej Przełęczy.
Więcej pomysłów na trasy dla rodzin jest w przewodniku trasy górskie z dziećmi.
Bilety, dojazd i zasady
Bilet TPN
Cała trasa leży w Tatrzańskim Parku Narodowym. Bilet wstępu kupuje się online na stronie TPN albo w punktach przy wejściu do doliny. Według strony TPN bilet normalny kosztuje 11 zł, ulgowy 5,50 zł, dzieci do 7 lat wchodzą bezpłatnie. Jeden bilet jednodniowy obowiązuje na wszystkich wejściach, więc zejście inną doliną nie wymaga drugiego biletu. Stawki trzeba potwierdzić przed wyjazdem.
Dojazd
Wylot Doliny Strążyskiej jest oddalony od Krupówek o około 2 km. Można dojść pieszo w 30-40 minut albo dojechać busem lub taksówką na koniec ul. Strążyskiej. Przy ul. Strążyskiej są prywatne, płatne parkingi. Ceny różnią się między nimi i zmieniają w sezonie, dlatego nie podajemy konkretnej kwoty. W wakacyjne weekendy miejsca zapełniają się rano.
Zasady
Na szlakach do Doliny Strążyskiej, Czerwonej Przełęczy i Doliny Białego nie wolno wprowadzać psów. TPN dopuszcza psy między innymi na Drodze pod Reglami, ale nie w samych dolinach. Od 1 marca do 30 listopada obowiązuje zakaz poruszania się po szlakach od zmierzchu do świtu. Nie wolno schodzić ze szlaku, dokarmiać zwierząt ani latać dronem.
Co zabrać
Pół dnia w reglach nie wymaga specjalistycznego sprzętu, ale warto mieć:
- buty z przyczepną podeszwą, najlepiej trekkingowe, bo na podejściu jest dużo kamieni i korzeni,
- 1-1,5 litra wody na osobę, bo za Polaną Strążyską nie ma gdzie jej kupić,
- kurtkę przeciwdeszczową i cieplejszą warstwę na odsłoniętą przełęcz,
- kijki, jeśli zejście do Doliny Białego ma być lżejsze dla kolan,
- naładowany telefon z biletem TPN i mapą offline.
Pełną listę opisuje przewodnik co zabrać w góry.
Bezpieczeństwo i pora roku
Latem główne zagrożenie to burze. Czerwona Przełęcz i Sarnia Skała są odsłonięte, a w razie burzy trzeba jak najszybciej zejść do lasu. Wyjście rano i sprawdzenie prognozy dzień wcześniej to podstawa.
Jesienią trasa jest bardzo ładna, ale krótszy dzień wymaga wcześniejszego startu. Liście na kamieniach są śliskie.
Zimą Ścieżka nad Reglami i zejście do Doliny Białego bywają oblodzone, a na stromych odcinkach leży śnieg. Potrzebne są raczki, kijki i doświadczenie w zimowym chodzeniu. Przed wyjściem trzeba przeczytać komunikat turystyczny TPN i komunikat lawinowy TOPR. Przy trudnych warunkach lepiej ograniczyć się do Polany Strążyskiej.
W razie wypadku trzeba dzwonić pod numer TOPR 985 lub +48 601 100 300, ewentualnie 112. Warto mieć zainstalowaną aplikację Ratunek.
Podsumowanie
Pętla Dolina Strążyska - Polana Strążyska - Siklawica - Czerwona Przełęcz - Sarnia Skała - Dolina Białego ma według TPN około 8,2 km. Czyste czasy marszu to około 2 godziny w górę i 1,5 godziny w dół, a z postojami trzeba zaplanować 4-5 godzin. Najtrudniejszy fizycznie jest stromy odcinek z Polany Strążyskiej na Czerwoną Przełęcz, a technicznie krótki skalny fragment pod szczytem Sarniej Skały.
Wycieczka wymaga biletu TPN, butów z dobrą podeszwą i sprawdzenia pogody. Jest dobrym wyborem dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym i osób, które chcą zobaczyć Giewont z bliska bez wysokogórskiej ekspozycji. Punkt odwrotu jest prosty: Polana Strążyska, skąd zawsze można wrócić tą samą drogą.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Ile trwa wejście na Sarnią Skałę?
Z wylotu Doliny Strążyskiej około 2 godzin bez długich postojów: 40-50 minut do Polany Strążyskiej, około godziny na Czerwoną Przełęcz i kilka minut na szczyt. Cała pętla z postojami zajmuje 4-5 godzin.
Czy Sarnia Skała jest trudna?
Trasa nie ma łańcuchów ani dużej ekspozycji. Wymaga kondycji na strome podejście. Pod samym szczytem jest kilka metrów prostych skał, gdzie trzeba pomóc sobie rękami.
Czy Sarnia Skała nadaje się dla dzieci?
Dla dzieci w wieku szkolnym, które chodziły już po górach, tak. Na skałach pod szczytem i na wierzchołku dziecko musi być pod stałą opieką. Dla małych dzieci lepszym celem jest Polana Strążyska z wodospadem Siklawica.
Czy trzeba kupić bilet do TPN?
Tak. Trasa leży w TPN. Bilet normalny kosztuje 11 zł, ulgowy 5,50 zł, dzieci do 7 lat nie płacą. Jeden bilet jednodniowy obowiązuje na wszystkich wejściach.
Czy można iść z psem?
Nie. Psy są dozwolone na Drodze pod Reglami, ale nie w Dolinie Strążyskiej, Dolinie Białego ani na Ścieżce nad Reglami.
Gdzie zaparkować przy Dolinie Strążyskiej?
Przy ul. Strążyskiej działają prywatne płatne parkingi. W sezonie zapełniają się rano. Alternatywą jest dojście pieszo z centrum w 30-40 minut lub dojazd busem.
Czy da się zejść inną drogą?
Tak. Z Czerwonej Przełęczy czarny, a potem żółty szlak prowadzi w dół Doliną Białego. Wylot doliny jest około 1,5 km od wylotu Doliny Strążyskiej.