Siwiańskie Turnie to grupa jasnych, dolomitowych skał, które zamykają wylot Doliny Chochołowskiej zaraz za Siwą Polaną. Wznoszą się około 100 metrów nad dnem doliny, a ich wierzchołki sięgają około 1065 m n.p.m. Nie prowadzi na nie żaden szlak. Ogląda się je z płaskiej drogi u podnóża, co sprawia, że to jeden z najłatwiej dostępnych skalnych widoków w polskich Tatrach.
Na drugim końcu tej samej drogi leży Polana Chochołowska, jedna z największych polan w Tatrach. Ze schroniska i łąk widać grzbiet Tatr Zachodnich z Wołowcem, najwyższym szczytem widocznym z doliny. Pomiędzy tymi punktami jest kilka miejsc, przy których warto zwolnić: Niżnia Brama, Wywierzysko Chochołowskie, Polana Huciska i Wyżnia Brama.
Ten tekst nie powtarza pełnego opisu doliny, rowerów i kolejki. Te informacje zawiera przewodnik Dolina Chochołowska - krokusy, rower i schronisko. Tutaj skupiamy się na tym, gdzie patrzeć, jak zaplanować krótki wariant nastawiony na widoki i o której godzinie światło na skałach i polanie jest najlepsze.
Całość jest w zasięgu osób, które nie planują wyjścia w wyższe partie gór. Trasa prowadzi dnem doliny, a średnie nachylenie według TPN wynosi około 5%.
Trasa w liczbach
| Punkt | Wysokość | Czas od Siwej Polany |
|---|---|---|
| Siwa Polana | około 910 m | start |
| Siwiańskie Turnie (widok z drogi) | skały do około 1065 m | około 10-20 minut |
| Niżnia Brama Chochołowska | - | około 20-30 minut |
| Polana Huciska | około 980 m | około 1 godziny 15 minut |
| Polana Chochołowska, schronisko | 1090-1175 m | około 2 godzin 30 minut |
Według TPN szlak zielony z Siwej Polany do Polany Chochołowskiej zajmuje około 2 godzin 30 minut w górę i 2 godzin w dół. Pierwsze 3,5 km do Polany Huciska to asfalt, dalej droga utwardzona, miejscami z kamiennym brukiem. Czasy do pośrednich punktów są orientacyjne i zależą od tempa oraz liczby postojów.
Wejście do doliny wymaga biletu TPN. W 2026 roku bilet normalny kosztuje 11 zł, a ulgowy 5,50 zł.
Siwiańskie Turnie - co właściwie widać
Skały z dolomitu
Siwiańskie Turnie zbudowane są z masywnych dolomitów triasowych. U ich podstawy leżą stożki piargowe, czyli usypiska skalnych odłamków, które odpadają ze ścian. Skały opadają pionowo w stronę Potoku Chochołowskiego. Od strony Polany Molkówki są łagodniejsze.
Nazwa pochodzi od pobliskiej Siwej Polany. W dokumentach z 1706 roku pojawiają się jako Siwa Skała. Na początku XX wieku Towarzystwo Tatrzańskie próbowało nadać im nazwę na cześć jednego ze swoich działaczy, ale ostatecznie przyjęła się nazwa związana z polaną.
Reliktowe sosny
Na skałach rosną sosny zwyczajne. TPN opisuje je jako drzewa reliktowe, a Siwiańskie Turnie wymienia się jako miejsce największego skupiska sosny zwyczajnej w polskich Tatrach. W górach sosna przegrywa zwykle ze świerkiem, ale na suchych, skalistych i nasłonecznionych grzędach radzi sobie lepiej. Poskręcane pnie na tle jasnej skały to jeden z najbardziej charakterystycznych obrazów tej części doliny.
Na turniach rosną także rzadkie gatunki roślin, między innymi obuwik pospolity. Wszystkie rośliny w parku narodowym są pod ochroną. Rośliny chronione i zasady ich oglądania omawia wpis o roślinach chronionych w Tatrach.
Zakaz wspinaczki i wchodzenia na skały
Na ścianach Siwiańskich Turni istnieją drogi wspinaczkowe, ale wspinaczka jest tu zabroniona. Nie wolno też wchodzić na skały od strony Polany Molkówki ani schodzić do ich podnóża. Wszystko, co opisujemy, ogląda się ze znakowanej drogi. W TPN zejście ze szlaku jest wykroczeniem, a teren u stóp ścian jest zbudowany z luźnego piargu.
Punkty widokowe między turniami a polaną
Niżnia Brama Chochołowska
Kilkanaście minut za Siwiańskimi Turniami dolina zwęża się w Niżnią Bramę Chochołowską, skalny przełom, przez który przepływa potok. Droga i potok biegną tu blisko siebie, a ściany po obu stronach wyraźnie się zbliżają. To dobre miejsce, by zrozumieć, jak powstały tatrzańskie „bramy": woda przez tysiąclecia przecinała twardszy pas skał, zostawiając wąskie przejście.
Przy drodze stoi tablica upamiętniająca powstanie chochołowskie z 1846 roku. Dla osób, które mają tylko godzinę, trasa Siwa Polana - Siwiańskie Turnie - Niżnia Brama i powrót jest najkrótszym sensownym spacerem w dolinie.
Wywierzysko Chochołowskie
Wyżej, przy drodze, znajduje się Wywierzysko Chochołowskie. TPN opisuje je jako duże źródło krasowe o wydajności około 400-600 litrów na sekundę. Woda, która tu wypływa, wcześniej krążyła w szczelinach i jaskiniach masywu. Źródło ogląda się z drogi, bez schodzenia do potoku.
Polana Huciska
Polana Huciska to koniec asfaltu i koniec trasy kolejki turystycznej. Widok jest tu otwarty na zalesione zbocza doliny, ale wysokich szczytów jeszcze nie widać. Dla rodzin z wózkiem polana jest rozsądnym punktem zawrócenia. Kto chce zobaczyć Polanę Chochołowską, ma przed sobą jeszcze około godziny marszu po kamienistej drodze.
Wyżnia Brama Chochołowska
Powyżej Huciska mija się Wyżnią Bramę Chochołowską, drugie zwężenie doliny. Jest mniej widowiskowe niż Niżnia Brama, ale po nim dolina szybko się otwiera i zaczyna się część z najlepszymi widokami.
Polana Chochołowska - panorama bez podchodzenia na szczyt
Polana Chochołowska zajmuje około 20 hektarów na wysokości od około 1090 do 1175 m. Stoją na niej szałasy pasterskie, drewniana kaplica św. Jana Chrzciciela i schronisko PTTK. Wiosną łąki pokrywają się krokusami, latem wypasane są owce, a jesienią trawy zmieniają kolor na rdzawy.
Z polany widać grzbiety Tatr Zachodnich otaczające górną część doliny. Najwyższym widocznym szczytem jest Wołowiec (2064 m), przez który biegnie granica ze Słowacją. Najlepszy widok jest z górnej części polany w pobliżu schroniska, skąd łąka opada w stronę potoku, a grzbiety układają się w półkole. Nie trzeba wchodzić na żaden szczyt, by zobaczyć, jak wygląda wysoka część Tatr Zachodnich.
Osoby, które po takiej panoramie chcą wejść wyżej, znajdą propozycję w tekście o Grzesiu, Rakoniu i Wołowcu. Z polany zaczyna się też szlak na Trzydniowiański Wierch. To już jednak trasy górskie, z innym przygotowaniem i czasem.
Ślady wizyty papieża
23 czerwca 1983 roku w schronisku na Polanie Chochołowskiej przebywał Jan Paweł II. Spotkał się tu z Lechem Wałęsą, przewodniczącym zdelegalizowanej wówczas „Solidarności". Na budynku wiszą pamiątkowe tablice, a od 16 października 2010 roku schronisko nosi imię Jana Pawła II. Pomnik upamiętniający wizytę stoi na Siwej Polanie, przy starcie trasy.
Dla części osób ten wątek jest powodem samej wycieczki. Wtedy dobrze zaplanować postój przy pomniku na Siwej Polanie przed wyjściem i dłuższą przerwę w schronisku.
Kiedy iść po najlepsze światło
Siwiańskie Turnie stoją po zachodniej stronie wylotu doliny, a ich ściany opadają w stronę potoku. Najlepiej oświetla je więc słońce poranne i przedpołudniowe, które wydobywa fakturę skały i sylwetki sosen. W południe latem światło robi się płaskie, a w dolinie pojawia się tłum. Popołudniowe słońce dobrze oświetla polanę i grzbiety, ale trzeba pamiętać, że od 1 marca do 30 listopada w TPN obowiązuje zakaz poruszania się po szlakach od zmierzchu do świtu. Powrót z polany zajmuje około 2 godzin.
| Pora roku | Co zobaczysz | Na co uważać |
|---|---|---|
| Kwiecień | krokusy na Polanie Chochołowskiej | bardzo duży ruch, pełne parkingi |
| Czerwiec | zielone łąki, wypas owiec | burze po południu |
| Wrzesień - październik | rdzawe trawy, przejrzyste powietrze | krótszy dzień |
| Zima | ośnieżone skały i polana | oblodzona droga, krótki dzień |
Zdjęcia bez schodzenia z drogi
Najlepsze kadry Siwiańskich Turni powstają z asfaltowej drogi, kilkaset metrów za bramą parku, gdy skały są jeszcze w słońcu, a potok w cieniu. Szeroki obiektyw albo tryb szerokokątny w telefonie pozwala zmieścić ściany razem z drogą i potokiem. Teleobiektyw lepiej pokaże pojedyncze sosny na grzędach. Na Polanie Chochołowskiej dobrze sprawdza się kadr z szałasem lub kaplicą na pierwszym planie i grzbietem Tatr Zachodnich w tle.
Na łąki nie wolno wchodzić, także po to, by ustawić statyw w krokusach. Zdjęcie z krawędzi drogi daje ten sam efekt bez deptania roślin. Drony są w TPN zakazane. Więcej o kadrach i porach dnia w okolicach Zakopanego piszemy w poradniku Zakopane dla fotografów.
Wiosenne kwitnienie przyciąga do doliny tłumy. Termin i zasady oglądania krokusów opisuje przewodnik krokusy w Tatrach. Kto chce widoków bez tłumu, lepiej trafi we wrześniu, który w Tatrach Zachodnich często daje najlepszą przejrzystość powietrza.
Trzy warianty na krótki dzień
Wariant 1 - godzina przy turniach
Siwa Polana - Siwiańskie Turnie - Niżnia Brama i powrót. Około 1 godziny marszu, asfalt, bez podejść. Dobry wybór na pierwszy dzień po przyjeździe, dla seniorów, rodzin z wózkiem i osób po długiej podróży samochodem.
Wariant 2 - kolejka i polana
Kolejka turystyczna lub wóz konny z Siwej Polany do Polany Huciska, dalej pieszo około godziny do Polany Chochołowskiej, powrót pieszo lub z przesiadką na Huciskach. Pozwala zobaczyć panoramę z polany osobom, które nie przejdą 15 km w obie strony. Siwiańskie Turnie widać wtedy z okna kolejki i przy powrocie. Kolejka i wozy to usługi prywatnych operatorów, więc ceny i godziny trzeba sprawdzić na miejscu.
Wariant 3 - cała dolina pieszo
Siwa Polana - Polana Chochołowska i powrót, około 15 km i 4,5 godziny marszu według TPN, plus postoje. Pełne przejście pozwala zobaczyć wszystkie punkty w spokojnym tempie. Dla dorosłych w przeciętnej kondycji to wygodny dzień, dla małych dzieci zwykle za długi bez kolejki na jednym odcinku.
Z psem, z wózkiem i z rowerem
Dolina Chochołowska jest jednym z dwóch miejsc w TPN, gdzie wolno wejść z psem. Pies musi być na smyczy i może iść tylko dnem doliny, od Siwej Polany do schroniska na Polanie Chochołowskiej. Na szlaki odchodzące w górę psa wprowadzić nie wolno. Więcej o tym piszemy w przewodniku Zakopane z psem.
TPN oznacza odcinek do Polany Huciska jako dostępny dla wózków inwalidzkich. Wózek dziecięcy przejedzie tam bez trudu. Powyżej Huciska kamienista droga jest dla wózka uciążliwa. Rowerem można wjechać do schroniska po opłacie pobieranej przez Wspólnotę Leśną Uprawnionych Ośmiu Wsi. Szczegóły są w tekście o Dolinie Chochołowskiej.
Bezpieczeństwo i zasady
Dno doliny jest łatwe technicznie, ale nie zwalnia z podstawowego przygotowania. W plecaku powinny być woda, przekąska, kurtka przeciwdeszczowa i ciepła warstwa. Na polanie wieje mocniej niż przy Siwej Polanie, a burze w Tatrach Zachodnich latem przychodzą zwykle po południu. W czasie burzy lepiej schronić się w budynku niż stać na otwartej polanie.
Zimą asfalt i droga powyżej Huciska bywają oblodzone. Raczki bardzo ułatwiają marsz. Przed wyjściem trzeba przeczytać komunikat turystyczny TPN oraz komunikat lawinowy TOPR, szczególnie jeśli plan obejmuje coś więcej niż dno doliny.
Nie wolno schodzić z drogi na łąki, także po to, by zrobić zdjęcie krokusów czy skał. Obowiązuje zakaz latania dronem i dokarmiania zwierząt. W razie wypadku dzwoni się pod numer TOPR 985 albo +48 601 100 300. Warto mieć zainstalowaną aplikację Ratunek.
Podsumowanie
Siwiańskie Turnie to dolomitowe skały z reliktowymi sosnami przy wejściu do Doliny Chochołowskiej. Nie prowadzi na nie szlak, ale widać je z płaskiej drogi po 10-20 minutach marszu od Siwej Polany. Wspinaczka i wchodzenie na skały są zabronione.
Dalej trasa mija Niżnią Bramę, Wywierzysko Chochołowskie, Polanę Huciska i Wyżnią Bramę, a kończy się na Polanie Chochołowskiej. Z polany widać grzbiety Tatr Zachodnich z Wołowcem. Pełne przejście w obie strony to około 15 km i 4,5 godziny marszu, ale krótsze warianty zajmują od godziny.
Najlepsze światło na skałach jest rano, a najprzyjemniejszy czas na widoki to wrzesień i październik. Obowiązuje bilet TPN, a psa można zabrać tylko na smyczy i tylko dnem doliny.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy na Siwiańskie Turnie prowadzi szlak?
Nie. Siwiańskie Turnie ogląda się z zielonego szlaku w dnie Doliny Chochołowskiej. Wchodzenie na skały i wspinaczka są zabronione.
Jak daleko od Siwej Polany są Siwiańskie Turnie?
Skały widać po około 10-20 minutach spokojnego marszu asfaltową drogą od Siwej Polany. Stoją po prawej stronie, patrząc w górę doliny.
Co widać z Polany Chochołowskiej?
Grzbiety Tatr Zachodnich otaczające górną część doliny. Najwyższym widocznym szczytem jest Wołowiec (2064 m). Na samej polanie stoją szałasy, kaplica i schronisko PTTK.
Ile trwa przejście z Siwej Polany na Polanę Chochołowską?
Według TPN około 2 godzin 30 minut w górę i 2 godzin w dół. Kolejka lub wóz konny skracają trasę do Polany Huciska, dalej trzeba iść pieszo około godziny.
Czy można iść z psem?
Tak, ale tylko na smyczy i tylko dnem doliny, od Siwej Polany do schroniska na Polanie Chochołowskiej. To jedno z dwóch takich miejsc w TPN.
Kiedy są najlepsze widoki?
Rano i przed południem, gdy słońce oświetla skały, i w pogodne dni września oraz października, gdy powietrze jest przejrzyste. W kwietniu polana jest pełna krokusów, ale też turystów.