Nowy Targ atrakcje kojarzą się większości turystów z jednym: czwartkowym i sobotnim targiem, na który zjeżdżają kupujący z całego Podhala i ze Słowacji. Tymczasem to najstarsze miasto regionu, z prawami miejskimi nadanymi przez Kazimierza Wielkiego w 1346 roku, rynkiem o średniowiecznym układzie, dwoma muzeami i drewnianym kościołem z XV wieku. Z Zakopanego dojeżdża się tu w około pół godziny.
Większość osób mija Nowy Targ w korku na Zakopiance albo wysiada na dworcu tylko po to, żeby przesiąść się do busa. Tymczasem miasto dobrze sprawdza się na pół dnia, szczególnie wtedy, gdy w Tatrach pada, szlaki są zatłoczone albo potrzebny jest dzień odpoczynku po górach.
Nowy Targ jest też punktem wyjścia w Gorce. Z dzielnicy Kowaniec prowadzą dwa szlaki na Turbacz, najwyższy szczyt pasma. Na południe od miasta leżą Ludźmierz z sanktuarium, Skałka Rogoźnicka i przełom Białki. To wszystko mieści się w promieniu kilkunastu kilometrów.
W tym tekście opisujemy rynek z ratuszem, muzea, kościoły, targ, szlaki w Gorce i miejsca w okolicy, a na końcu gotowe plany na pół dnia. Godziny i ceny muzeów pochodzą z ich oficjalnych stron. Informacja turystyczna działa w ratuszu, Rynek 1, od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00-16.00.
Dojazd z Zakopanego
Nowy Targ leży około 25 km od Zakopanego przy Zakopiance. Samochodem jedzie się 25-40 minut, ale w sezonowe weekendy i przy powrotach z długich weekendów ten odcinek potrafi się mocno wydłużyć. Kiedy jechać, żeby ominąć zatory, opisujemy w tekście o korkach na Zakopiance.
Bez samochodu dojazd jest prosty. Nowy Targ ma stację kolejową na linii Kraków - Zakopane i leży na trasie większości busów kursujących między Zakopanem a Krakowem. Z dworca do rynku idzie się kilkanaście minut. Szczegóły połączeń i przesiadek zebraliśmy w przewodniku Zakopane bez samochodu.
W mieście działa sieć płatnych parkingów, w tym w okolicy rynku. W dni targowe centrum jest wyraźnie bardziej zatłoczone.
Rynek i ratusz
Nowotarski rynek zajmuje ponad 1,5 hektara i zachował średniowieczny układ: centralny plac z ratuszem i ulice wychodzące z czterech narożników. Do końca XVIII wieku otaczały go niskie drewniane domy. Po wielkim pożarze w 1784 roku zaczęto stawiać murowane, piętrowe kamienice. Zabytkowy charakter mają zwłaszcza dziewiętnastowieczne kamienice pod numerami 9, 11, 18 i 27.
Ratusz w obecnym kształcie powstał na przełomie XIX i XX wieku, gdy przebudował go burmistrz Jakub Podkanowicz. To dwukondygnacyjny budynek z przeszkloną wieżą i zabytkowym zegarem, zwrócony frontem na południe, w stronę Tatr. Iglicę wieży zdobią atrybuty św. Katarzyny, patronki miasta: miecz, koło i gałązka palmowa. Z balkonu ratusza przemawiali dawniej burmistrzowie, a w okresie międzywojennym także Władysław Orkan.
Od 2005 roku z wieży ratusza o godzinach 9.00, 12.00, 15.00, 18.00 i 21.00 rozlega się hejnał. To melodia pieśni „Idzie Jasiek na zbój" skomponowana przez Józefa Titza, nauczyciela muzyki, który uczył także młodego Karola Wojtyłę w Wadowicach.
Na rynku stoi ławeczka z Hanką, która przyjechała na jarmark i czeka na Jędrka z ławeczki na Krupówkach. Według miejskiej legendy spotkają się, gdy Nowy Targ i Zakopane połączy autostrada. Dzieci zwykle chcą zrobić sobie z nią zdjęcie.
Muzea
Muzeum Podhalańskie im. Czesława Pajerskiego
Muzeum mieści się w ratuszu, pod adresem Rynek 1. Najcenniejsze zbiory to kolekcja cechowego rzemiosła nowotarskiego, malarstwo Michała Rekuckiego, ceramika Jana Reczkowskiego i rzeźby Edwarda Sutora, samouka nazywanego czasem nowotarskim Nikiforem. Jego prace budzą skrajne reakcje, co samo w sobie jest dobrym powodem do rozmowy po wyjściu.
Godziny otwarcia:
- w styczniu, lutym, lipcu i sierpniu: od wtorku do soboty 8.00-16.00,
- w pozostałych miesiącach: od poniedziałku do soboty 8.00-16.00,
- w niedzielę zwiedzanie dla grup po wcześniejszym umówieniu.
Muzeum Drukarstwa
Drugi oddział muzeum odtwarza dawną oficynę drukarską na wzór zakładu Ignacego Borka działającego od 1898 roku. Najcenniejszym eksponatem jest dziewiętnastowieczna maszyna drukarska z wiedeńskiej fabryki Christiana Leo Müllera i Friedricha Helbiga. Ekspozycja z drukami, fotografiami i interaktywnymi aplikacjami opowiada o życiu Nowego Targu na początku XX wieku.
Ceny biletów
| Bilet | Cena |
|---|---|
| Muzeum Podhalańskie - normalny | 10 zł |
| Muzeum Podhalańskie - ulgowy | 7 zł |
| bilet rodzinny (2+3) | 40 zł |
| bilet łączony z Muzeum Drukarstwa - normalny | 18 zł |
| bilet łączony z Muzeum Drukarstwa - ulgowy | 12 zł |
| oprowadzanie z przewodnikiem | 50 zł |
We wtorki wstęp na wystawy jest bezpłatny. Dzieci do 7 lat wchodzą za darmo. Ceny mogą się zmienić, aktualne są na stronie muzeum.
Izba Zimnej Wojny i Socjalizmu
W piwnicach budynku dawnego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej zachował się schron obrony cywilnej z przełomu lat 50. i 60. XX wieku, ze stalowymi drzwiami, filtrami powietrza i wyjściem ewakuacyjnym. Zwiedzanie jest możliwe w dni robocze po kontakcie telefonicznym z osobami oprowadzającymi. Numery podaje informacja turystyczna. To ciekawe uzupełnienie dla nastolatków i osób zainteresowanych PRL-em.
Kościoły
Drewniany kościół św. Anny
Na cmentarzu stoi drewniany kościół św. Anny z XV wieku, jeden z obiektów Małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej. Kościół jest niewielki i otoczony starymi nagrobkami. Poza nabożeństwami bywa zamknięty, więc jeśli zależy ci na wnętrzu, sprawdź wcześniej w parafii lub w informacji turystycznej, kiedy jest udostępniany.
Kościół św. Katarzyny
Kościół parafialny św. Katarzyny, patronki miasta, stoi kilka minut spacerem od rynku. Nowy Targ jest też początkiem Szlaku Gotyckiego, który tworzy pętlę przez Dębno, Frydman, Czorsztyn, Niedzicę, Kacwin, Trybsz i Ludźmierz, a po słowackiej stronie przez Kieżmark i Czerwony Klasztor. Kto ma samochód i cały dzień, może z Nowego Targu przejechać fragment tej pętli, na przykład do drewnianego kościoła w Dębnie.
Targ i jarmarki
Tradycja nowotarskich jarmarków sięga lokacji miasta w XIV wieku. Kazimierz Wielki nadał przywilej jarmarku w dniu św. Katarzyny, a Kazimierz Jagiellończyk dodał jarmark w dniu św. Jakuba i targ w każdy czwartek. Do dziś czwartek i sobota to dni targowe, gdy na plac targowy zjeżdżają handlujący i kupujący z Podhala i Słowacji.
Targ to przede wszystkim zakupy: ubrania, obuwie, wyroby wełniane, sprzęt domowy i żywność. Turyści szukają tu też serów, kożuchów i pamiątek, ale trzeba uważnie sprawdzać, co się kupuje. Jak rozpoznać prawdziwy oscypek i gdzie szukać innych targów w regionie, opisujemy w tekście o jarmarkach i targach na Podhalu.
W dni targowe ruch w mieście i na dojazdach jest znacznie większy. Jeśli nie planujesz zakupów, a chcesz spokojnie zwiedzić rynek i muzeum, wybierz inny dzień, na przykład wtorek z bezpłatnym wstępem do Muzeum Podhalańskiego.
Nowy Targ jako brama w Gorce
Szlaki na Turbacz
Z dzielnicy Kowaniec prowadzą na Turbacz (1310 m n.p.m.) dwa szlaki PTTK:
- zielony: Kowaniec - Polana Brożek - Bukowina Waksmundzka - Turbacz, około 9 km. Szlak bardziej widokowy, z panoramą Tatr, Spiszu, Jeziora Czorsztyńskiego i Babiej Góry. Na początku ma krótkie, strome podejście. Na Polanie Brożek stoi ołtarz poświęcony św. Maksymilianowi Kolbe.
- żółty: Kowaniec - Hrube - Polana Rusnakowa - Turbacz, około 8 km. Łagodniejszy i szerszy, chętnie wybierany przez rowerzystów. Przy szlaku stoi Kaplica Papieska z 1979 roku, zbudowana na planie krzyża Virtuti Militari.
Informacja turystyczna podaje dla żółtego szlaku około 2 godzin wejścia. Przy wolniejszym tempie i na zielonym szlaku lepiej założyć 2,5-3 godziny w jedną stronę. Przy Turbaczu działa schronisko PTTK. Pełny opis wycieczki, z wariantami zejścia i dojazdem, znajdziesz w tekście Turbacz i Gorce z Zakopanego.
Krótszy spacer: Łapsowa Polana
Dla osób, które chcą zobaczyć Tatry z Gorców bez wchodzenia na szczyt, dobrym celem jest koliba na Łapsowej Polanie na stokach Bukowiny Obidowskiej, na wysokości około 860 m n.p.m. Dojście z parkingu na Marfianej Górze zajmuje około 30 minut. Na miejscu jest kuchnia, miejsca noclegowe i palenisko, a z polany widać Nowy Targ i Tatry.
Gorce to góry łagodniejsze od Tatr, ale nie należy ich lekceważyć. Na odsłoniętych polanach burza jest groźna, a zimą szlaki bywają zasypane. Numer alarmowy ratowników to 985 lub +48 601 100 300, a także 112. Warto mieć aplikację Ratunek.
Okolica w promieniu kilkunastu kilometrów
Ludźmierz
Kilka kilometrów od Nowego Targu leży Ludźmierz z sanktuarium Matki Bożej Ludźmierskiej, nazywanej Gaździną Podhala. To jedno z najważniejszych miejsc kultu na Podhalu. Na samo sanktuarium wystarczy około godziny.
Skałka Rogoźnicka
W dawnym kamieniołomie w Rogoźniku utworzono rezerwat przyrody chroniący kolorowe wapienie z okresu jurajskiego. Czerwona skała, zwana muszlowcem, powstała z nagromadzonych muszli dawnych organizmów morskich, w tym amonitów. Informacja turystyczna Nowego Targu podkreśla wyjątkowość tego stanowiska w skali światowej. To dobre miejsce dla dzieci, które interesują się skamieniałościami.
Przełom Białki i Jaskinia Obłazowa
W Nowej Białej rzeka Białka przebija się między skałami Kramnicą i Obłazową. Przełom jest krótki, liczy około 100 metrów, ale bardzo malowniczy i był plenerem filmowym, między innymi dla „Janosika". W Jaskini Obłazowej archeolodzy znaleźli bumerang z ciosu mamuta, datowany na około 30 tysięcy lat, uznawany za jeden z najstarszych na świecie. W upalny dzień przełom jest popularnym miejscem nad wodą.
Dwór w Łopusznej
Przy drodze z Nowego Targu w stronę Szczawnicy stoi osiemnastowieczny drewniany dwór w Łopusznej, dawna siedziba rodzin Lisickich, Tetmajerów i Lgockich. Opisywał go Seweryn Goszczyński. To krótki przystanek w drodze do Pienin, na przykład do zamków w Niedzicy i Czorsztynie.
Plan na pół dnia
Wariant miejski
- 9.00 - wyjazd z Zakopanego pociągiem, busem lub samochodem,
- 9.45 - rynek, ratusz i ławeczka Hanki,
- 10.00-11.30 - Muzeum Podhalańskie i Muzeum Drukarstwa na bilecie łączonym,
- 12.00 - hejnał z wieży ratusza,
- 12.15-13.00 - kościół św. Anny,
- 13.00 - obiad i powrót albo przejazd do Ludźmierza.
Wariant aktywny
- 8.00 - start z Kowańca żółtym szlakiem,
- około 10.30 - Turbacz i schronisko,
- 11.30-13.30 - zejście zielonym szlakiem przez Polanę Brożek,
- popołudnie - lody na rynku i powrót do Zakopanego.
Wariant na deszczowy dzień
Muzea, Izba Zimnej Wojny i pływalnia miejska z basenem rekreacyjnym, zjeżdżalnią i brodzikiem dla dzieci wystarczą na kilka godzin. Inne pomysły na niepogodę zebraliśmy w tekście Zakopane w deszcz.
Dla kogo, a dla kogo nie
Nowy Targ sprawdzi się dla osób, które zatrzymują się na Podhalu dłużej niż kilka dni i chcą zobaczyć coś poza Krupówkami i Tatrami. Dobrze wypada jako cel na deszczowy dzień, na odpoczynek od szlaków i jako punkt startu w Gorce. Rodziny z dziećmi docenią ławeczkę Hanki, hejnał, basen i skamieniałości w Rogoźniku.
Nie jest to miasto z tak dużą liczbą zabytków jak Kraków czy nawet Zakopane z jego willami w stylu zakopiańskim. Kto szuka wyłącznie architektury, może być rozczarowany. Rynek najlepiej wygląda w pogodny dzień, gdy widać Tatry za kamienicami.
Podsumowanie
Nowy Targ leży około 25 km od Zakopanego i ma więcej do zaoferowania niż czwartkowy i sobotni targ. Na rynku stoi ratusz z Muzeum Podhalańskim, gdzie bilet normalny kosztuje 10 zł, a we wtorki wstęp jest bezpłatny. Z wieży o pełnych godzinach, co trzy godziny od 9.00 do 21.00, słychać hejnał. Warto zobaczyć też Muzeum Drukarstwa i drewniany kościół św. Anny z XV wieku.
Z dzielnicy Kowaniec prowadzą dwa szlaki na Turbacz, a w okolicy leżą Ludźmierz, Skałka Rogoźnicka i przełom Białki. Na pół dnia wystarczy rynek z muzeami, na cały dzień warto dodać Gorce albo okolicę.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Co warto zobaczyć w Nowym Targu?
Rynek z ratuszem i hejnałem, Muzeum Podhalańskie, Muzeum Drukarstwa, drewniany kościół św. Anny i kościół św. Katarzyny. Z miasta prowadzą szlaki na Turbacz, a w okolicy są Ludźmierz, Skałka Rogoźnicka i przełom Białki.
W jakie dni jest targ w Nowym Targu?
Dniami targowymi są czwartek i sobota. W te dni ruch w mieście jest dużo większy.
Ile kosztuje wstęp do Muzeum Podhalańskiego?
Bilet normalny kosztuje 10 zł, ulgowy 7 zł, a rodzinny (2+3) 40 zł. Bilet łączony z Muzeum Drukarstwa kosztuje 18 zł. We wtorki zwiedzanie jest bezpłatne.
O której gra hejnał w Nowym Targu?
Hejnał z wieży ratusza rozlega się o 9.00, 12.00, 15.00, 18.00 i 21.00. To melodia pieśni „Idzie Jasiek na zbój" Józefa Titza.
Jak dojechać z Zakopanego do Nowego Targu?
Samochodem Zakopianką, około 25 km i 25-40 minut bez korków. Można też jechać pociągiem na linii Kraków - Zakopane albo busem kursującym w stronę Krakowa.
Jaki szlak na Turbacz wybrać z Nowego Targu?
Zielony (około 9 km) jest bardziej widokowy, ale ma strome podejście na początku. Żółty (około 8 km) jest łagodniejszy i prowadzi obok Kaplicy Papieskiej. Oba zaczynają się w dzielnicy Kowaniec.
Źródła
- Muzeum Podhalańskie - Dla zwiedzających
- Muzeum Podhalańskie - O muzeum
- Informacja Turystyczna Nowy Targ - Stolica Podhala
- Informacja Turystyczna Nowy Targ - Atrakcje turystyczne Nowego Targu
- Informacja Turystyczna Nowy Targ - Atrakcje regionu
- Informacja Turystyczna Nowy Targ - Szlaki piesze
- Informacja Turystyczna Nowy Targ - Szlak Gotycki