Zakopane z wózkiem wymaga innego planu niż wyjazd z przedszkolakiem. Niemowlę nie maszeruje, więc o zasięgu wycieczki decyduje nawierzchnia, rytm drzemek i karmienia oraz siły rodzica, który pcha wózek pod górę. Dobra wiadomość jest taka, że kilka dolin i spacerów w samym mieście da się przejść z wózkiem bez dźwigania go przez kamienie. Słabsza: wiele popularnych tras wygląda na łatwe, ale po kilkuset metrach zamienia się w bruk albo korzenie.
Ten tekst porządkuje trasy według tego, czego wymagają od wózka. Osobno opisujemy spacery, na które wystarczy zwykły wózek miejski, osobno trasy dla wózka terenowego z pompowanymi kołami, a osobno miejsca, gdzie jedynym rozsądnym rozwiązaniem jest nosidło.
Przewodnik dotyczy dzieci mniej więcej do półtora roku, które jeszcze nie chodzą samodzielnie na dłuższe dystanse. Starszym dzieciom i planowaniu całego rodzinnego pobytu poświęciliśmy tekst Zakopane z dziećmi, a porównanie tras górskich według wieku dziecka znajduje się w artykule o trasach górskich z dziećmi.
Czasy podane niżej dotyczą spokojnego tempa z wózkiem i nie obejmują długich przerw na karmienie. Stan dróg zmienia się po ulewach, roztopach i pracach remontowych, dlatego przed wyjściem na szlak w Tatrzańskim Parku Narodowym trzeba sprawdzić komunikat turystyczny TPN.
Wózek miejski, terenowy czy nosidło
Wybór sprzętu decyduje o tym, gdzie w ogóle da się pójść. Rodziny często zabierają wózek, którego używają na co dzień, a na miejscu okazuje się, że małe, twarde kółka grzęzną w żwirze.
Wózek miejski z małymi kołami sprawdza się na chodnikach, deptakach i asfalcie. W Zakopanem to Krupówki, okolice Równi Krupowej, ulice w centrum i asfaltowe odcinki dolin.
Wózek terenowy z dużymi, pompowanymi kołami i amortyzacją poradzi sobie na szutrze, ubitej drodze gruntowej i krótkich odcinkach nierównego bruku. Blokada przedniego koła i sprawny hamulec ręczny ułatwiają zejścia.
Nosidło otwiera trasy, na które wózek nie wjedzie. Dla niemowlęcia używa się nosidła ergonomicznego lub chusty. Nosidło turystyczne ze stelażem producenci przewidują zwykle dla dziecka, które pewnie siedzi samodzielnie, więc trzeba sprawdzić zalecenia w instrukcji konkretnego modelu.
Wiele rodzin najlepiej wychodzi na połączeniu: wózek terenowy na dolinę i lekka chusta lub nosidło miękkie w plecaku na wypadek, gdy dziecko nie chce leżeć albo droga się pogorszy.
| Trasa | Nawierzchnia | Wózek miejski | Wózek terenowy | Nosidło |
|---|---|---|---|---|
| Krupówki i centrum | chodnik, kostka | tak | tak | niepotrzebne |
| Dolina Strążyska do polany | utwardzona droga | raczej tak, po suchym | tak | opcjonalnie |
| Dolina Chochołowska do Huciska | asfalt | tak | tak | opcjonalnie |
| Dolina Kościeliska do Starych Kościelisk | droga gruntowa, kamienie | nie | tak | przydatne |
| Morskie Oko z Palenicy | asfalt, fragmenty bruku | na asfalcie tak | tak | przydatne |
| Kasprowy Wierch, taras | taras i budynek | tak | tak | niepotrzebne |
| Kalatówki z Kuźnic | bruk kamienny, stromo | nie | uciążliwie | tak |
Spacery w mieście
Krupówki i Równia Krupowa
Deptak jest płaski lub łagodnie opada w stronę dworca, a nawierzchnia to kostka i płyty. Wózek miejski przejedzie bez problemu, choć w szczycie sezonu po południu tłok jest duży. Rano, przed 10:00, spacer jest spokojniejszy, a kawiarnie dopiero się otwierają. Równia Krupowa, czyli rozległy teren zielony w centrum, pozwala zejść z deptaka na trawę i zrobić przerwę na kocu. Więcej o samym deptaku piszemy w tekście o Krupówkach.
Stary Kościółek i Pęksowy Brzyzek
Ulica Kościeliska z drewnianym kościółkiem i cmentarzem na Pęksowym Brzyzku leży kilka minut od Krupówek. Do samego cmentarza prowadzi niewielkie podejście, a alejki między grobami są wąskie i nierówne. Z wózkiem lepiej zwiedzić kościółek z zewnątrz i ulicę, a na cmentarz wejść na zmianę, gdy jeden z rodziców zostaje z dzieckiem.
Okolice Wielkiej Krokwi
Pod skocznią jest płaski plac i szerokie dojście od ulicy Bronisława Czecha. To dobry, krótki spacer, z którego widać zeskok i Tatry. Wjazd kolejką krzesełkową na górę skoczni z niemowlęciem nie ma sensu, ale sam plac pod Krokwią wystarcza na godzinną przechadzkę.
Doliny z dobrą nawierzchnią
Dolina Strążyska
To jedna z dolin najbliższych centrum i obecnie najwygodniejsza dla wózka. Tatrzański Park Narodowy przebudował nawierzchnię drogi w dolinie w ramach projektu dostosowania trasy dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Według opisu TPN od wylotu doliny do Polany Strążyskiej prowadzi około 2 km utwardzonej drogi. Podejście jest stałe, ale łagodne.
Na polanie stoi bufet turystyczny, tak zwana herbaciarnia, oraz ławostoły. Z polany widać północną ścianę Giewontu. Dalsza ścieżka do wodospadu Siklawica jest węższa i kamienista, więc z wózkiem to zwykle punkt zwrotny. Rodzic z nosidłem może podejść do wodospadu w kilkanaście minut, a drugi zostaje z wózkiem na polanie.
Do wylotu doliny dojeżdża miejska linia 18, a z centrum można też dojść pieszo ulicą Strążyską, co z wózkiem zajmie około 40 minut łagodnym podejściem. Wstęp do TPN jest płatny, ale dzieci do 7 lat wchodzą bezpłatnie.
Dolina Chochołowska do Polany Huciska
Z Siwej Polany do Polany Huciska prowadzi asfaltowa droga o łagodnym nachyleniu. TPN wskazuje ten odcinek jako dostępny także dla wózków inwalidzkich, więc wózek dziecięcy przejedzie go bez trudu. Powyżej Huciska droga robi się kamienista i dla wózka miejskiego to rozsądny koniec wycieczki. Wózek terenowy przejedzie dalej, ale cała trasa do schroniska i z powrotem to około 14-15 km, czyli dzień, który dla niemowlęcia oznacza wiele godzin w wózku.
Na tej trasie trzeba uważać na rowery, bo Dolina Chochołowska jest udostępniona dla rowerów, a w sezonie kursuje tu także kolejka turystyczna do Polany Huciska. Więcej o dolinie, dojeździe i schronisku znajdziecie w tekście o Dolinie Chochołowskiej.
Dolina Kościeliska
Szeroka droga dnem doliny ma nawierzchnię gruntową z kamieniami, miejscami bruk i koleiny. Wózek terenowy da radę do Wyżniej Kiry Miętusiej i Starych Kościelisk, dalej zależy to od stanu drogi i sił rodzica. Wózek miejski nie jest tu dobrym wyborem. Szczegółowy opis odcinków pod kątem rodzin zawiera artykuł Dolina Kościeliska z dziećmi.
Droga do Morskiego Oka
TPN oznacza drogę z Palenicy Białczańskiej jako dostępną dla wózków. To prawda w sensie technicznym, ale trasa ma około 8 km w jedną stronę, stałe podejście i kamienne skróty na serpentynach, których z wózkiem trzeba unikać. Z niemowlęciem sens ma raczej krótszy wariant: e-bus TPN do Polany Włosienica i ostatni odcinek pieszo. Według TPN dzieci do 4 lat jadą e-busem bezpłatnie. Przewóz wózka trzeba potwierdzić przy rezerwacji, bo miejsce w pojeździe jest ograniczone.
Trasy między dolinami
Droga pod Reglami
Droga pod Reglami biegnie u podnóża Tatr i łączy wyloty dolin reglowych. Jej charakter zmienia się na kolejnych odcinkach: są fragmenty szerokiej, ubitej drogi i fragmenty z kamieniami, korzeniami i krótkimi stromiznami. Z wózkiem terenowym można przejść wybrane, płaskie odcinki, na przykład w okolicy wylotów Doliny Strążyskiej i Doliny Białego. Przed wyjściem dobrze obejrzeć konkretny fragment na mapie TPN albo przejść go najpierw bez wózka. Opis całej drogi zawiera przewodnik po Drodze pod Reglami.
Gubałówka i Butorowy Wierch
Kolej linowo-terenowa na Gubałówkę rusza przy Krupówkach. Na grzbiecie część promenady jest utwardzona, ale między straganami bywa tłoczno, a dalszy grzbiet w stronę Butorowego Wierchu ma nierówną nawierzchnię. Wózek terenowy da radę w suche dni. Przy wietrze grzbiet jest odsłonięty, więc niemowlę potrzebuje dodatkowej warstwy i osłony wózka. Przed wyjazdem warto zapytać w kasie o zasady przewozu wózka w wagonie w danym dniu.
Kasprowy Wierch z niemowlęciem
Polskie Koleje Linowe w odpowiedziach na pytania podróżnych piszą, że na Kasprowy Wierch można wjechać z wózkiem dziecięcym bez dodatkowej opłaty i zalecają złożenie go przed wejściem do wagonu, jeśli to możliwe. Przejazd trwa około 15 minut z przesiadką na Myślenickich Turniach. Na szczycie wózkiem można poruszać się między tarasem a restauracją, ale szlaki są kamieniste i nierówne.
Trzeba policzyć kilka rzeczy. Górna stacja leży na wysokości 1987 m n.p.m., więc temperatura jest wyraźnie niższa niż w Zakopanem, a wiatr potrafi być silny nawet latem. Bilet na kolej kupuje się na konkretną godzinę wjazdu, a czas pobytu na górze jest ograniczony, jeśli wybiera się bilet z powrotem. Przy niemowlęciu dobrze wybrać godzinę po karmieniu i mieć w torbie czapkę, kombinezon albo śpiworek do wózka.
O tym, czy wjazd na szczyt ma sens przy małym dziecku, powinna zdecydować pogoda. W chmurach z tarasu nic nie widać, a mgła i wiatr szybko wychładzają. Z danymi o godzinach i biletach można zapoznać się w tekście Kasprowy Wierch - kolejką czy pieszo.
Trasy tylko z nosidłem
Część krótkich i popularnych tras ma nawierzchnię, na której wózek bardziej przeszkadza, niż pomaga.
- Kuźnice - Kalatówki. Stromy bruk kamienny. Z wózkiem to długie szarpanie pod górę i ryzykowne zejście. Z nosidłem rodzic w dobrej kondycji dojdzie na polanę w około 45-60 minut.
- Dolina Białego. Wąska ścieżka z mostkami, kamieniami i wilgotnymi odcinkami. Wózek odpada już po kilkuset metrach.
- Nosal. Krótka, ale stroma trasa z kamiennymi stopniami. Z nosidłem możliwa dla sprawnego rodzica, przy suchej nawierzchni.
- Sarnia Skała. Stromy odcinek z Polany Strążyskiej na Czerwoną Przełęcz i skalny fragment pod szczytem. Z niemowlęciem w nosidle nie jest to dobry wybór.
Przy nosidle obowiązuje prosta zasada: rodzic, który niesie dziecko, nie może się potknąć. Buty z dobrą podeszwą, kije trekkingowe dla stabilności i rezygnacja z mokrych, stromych zejść są ważniejsze niż dotarcie do celu.
Plan dnia wokół drzemek
Niemowlę wyznacza rytm dnia, więc wycieczka powinna być zbudowana wokół jego drzemek, a nie odwrotnie.
Przykładowy dzień w Dolinie Strążyskiej
| Godzina | Etap |
|---|---|
| 8:00 | karmienie, pakowanie, dojazd linią 18 lub spacer |
| 9:00 | wylot doliny, dziecko zasypia w wózku |
| 9:00-10:00 | spokojne podejście na Polanę Strążyską |
| 10:00-11:00 | przerwa na polanie, karmienie, koc, herbata w bufecie |
| 11:00-11:30 | opcjonalnie jeden rodzic z nosidłem do Siklawicy |
| 11:30-12:30 | powrót do wylotu doliny |
| 13:00 | obiad i popołudniowa drzemka w noclegu |
Plan zostawia popołudnie wolne, bo po kilku godzinach na świeżym powietrzu niemowlęta często śpią dłużej. Wtedy jeden z rodziców może pójść na krótszy spacer w okolicy, a drugi zostaje z dzieckiem.
Karmienie i przewijanie
Na szlakach TPN nie ma przewijaków. Przydaje się mata do przewijania, zapas pieluch, worki na zużyte pieluchy i woda do mycia rąk. Śmieci trzeba znieść ze sobą, bo w parku nie ma koszy przy szlakach. W bufetach i schroniskach można poprosić o gorącą wodę, ale nie należy na to liczyć jako na jedyne źródło.
Karmienie piersią na polanie czy w bufecie nie budzi zdziwienia. Przy butelce lepiej zabrać termos z przegotowaną wodą i odmierzone porcje mleka.
Pogoda, słońce i chłód
Niemowlę nie reguluje temperatury tak dobrze jak dorosły i nie powie, że jest mu zimno. W górach pogoda zmienia się szybciej niż w mieście, a różnica temperatury między Zakopanem a polaną w dolinie bywa odczuwalna, szczególnie w cieniu i przy wietrze.
- Warstwy. Zamiast grubego kombinezonu lepiej zabrać kilka cieńszych warstw i kocyk, które łatwo dołożyć lub zdjąć.
- Słońce. Latem promieniowanie w górach jest silne. Budka wózka, parasolka przeciwsłoneczna, czapka z daszkiem i unikanie pełnego słońca w południe chronią lepiej niż sam krem.
- Deszcz. Folia przeciwdeszczowa na wózek i peleryna na nosidło to podstawowy sprzęt. Przy prognozie burz wycieczkę do doliny lepiej przełożyć.
- Komary i kleszcze. W lasach reglowych występują kleszcze. Po powrocie warto obejrzeć dziecko i siebie. Wybór środka odstraszającego dla niemowlęcia najlepiej skonsultować z pediatrą lub farmaceutą.
Jeśli prognoza nie pozwala na spacer, plan B z dachem nad głową opisuje tekst Zakopane w deszcz.
Nocleg i dojazd z niemowlęciem
Przy rezerwacji noclegu trzeba zapytać o kilka rzeczy, które przy niemowlęciu mają znaczenie:
- czy jest łóżeczko turystyczne i wanienka, czy trzeba mieć własne,
- czy do pokoju prowadzą schody i czy jest miejsce na rozłożony wózek,
- czy w kuchni lub aneksie da się podgrzać mleko i umyć butelki,
- jak daleko jest do przystanku, jeśli nie macie samochodu.
Przy dojeździe pociągiem wózek trzeba złożyć w przedziale lub przy drzwiach, a dworzec w Zakopanem leży kilka minut od Krupówek. W prywatnych busach na szlaki wózek zwykle trzeba złożyć i zgłosić kierowcy przy wsiadaniu, a w pełnym busie może zabraknąć miejsca. Pobyt oparty na komunikacji opisujemy w przewodniku Zakopane bez samochodu.
Bezpieczeństwo
W sytuacji zagrożenia zdrowia dziecka w mieście dzwoni się pod numer alarmowy 112. Na szlaku kontakt z ratownikami TOPR zapewnia numer 985 lub 601 100 300 oraz aplikacja Ratunek, która przekazuje lokalizację. W Zakopanem działa Szpital Powiatowy, a apteki dyżurne publikuje powiat tatrzański. Przed wyjazdem warto zapisać w telefonie numer do własnego pediatry i mieć przy sobie książeczkę zdrowia dziecka.
Na szlakach TPN obowiązuje zakaz poruszania się od zmierzchu do świtu w okresie od 1 marca do 30 listopada. Z niemowlęciem i tak nie planuje się powrotów po zmroku, ale zakaz przypomina, żeby wyjść na tyle wcześnie, by nie gonić z wózkiem po ciemku.
Podsumowanie
Zakopane z wózkiem jest wykonalne, pod warunkiem że plan uwzględnia nawierzchnię, a nie tylko długość trasy. Z wózkiem miejskim najlepiej sprawdzą się Krupówki, Równia Krupowa, Dolina Strążyska do polany i asfalt do Polany Huciska w Dolinie Chochołowskiej. Wózek terenowy otwiera Dolinę Kościeliską i drogę do Morskiego Oka, a nosidło krótkie, strome trasy w rodzaju Kalatówek. Najważniejsze są ciepłe warstwy, osłona przed słońcem i deszczem oraz plan dnia oparty na drzemkach dziecka.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Która trasa w Tatrach jest najlepsza na wózek?
Dla wózka miejskiego najwygodniejsze są Dolina Strążyska do Polany Strążyskiej i asfaltowy odcinek Doliny Chochołowskiej do Polany Huciska. Oba odcinki są stosunkowo krótkie i mają dobrą nawierzchnię.
Czy można wjechać wózkiem na Kasprowy Wierch?
Tak. Według PKL wózek dziecięcy przewozi się bez dodatkowej opłaty, zalecane jest jego złożenie w wagonie. Na szczycie wózkiem można poruszać się po tarasie i budynku, ale szlaki są kamieniste.
Czy niemowlę płaci za wstęp do TPN?
Nie. Dzieci do 7 lat wchodzą do Tatrzańskiego Parku Narodowego bezpłatnie. Bilet kupują dorośli opiekunowie.
Czy z wózkiem da się dojść nad Morskie Oko?
TPN oznacza drogę z Palenicy jako dostępną dla wózków, ale to około 8 km w jedną stronę. Z niemowlęciem wygodniejszy jest e-bus TPN do Polany Włosienica, na którym dzieci do 4 lat jadą bezpłatnie. Przewóz wózka trzeba potwierdzić przy rezerwacji.
Od kiedy można nosić dziecko w nosidle turystycznym?
Nosidła turystyczne ze stelażem producenci przewidują zwykle dla dzieci, które pewnie siedzą samodzielnie. Młodsze niemowlę nosi się w chuście lub nosidle ergonomicznym. Szczegóły zawsze podaje instrukcja modelu.
Gdzie przewinąć dziecko na szlaku?
Na szlakach TPN nie ma przewijaków. Trzeba zabrać matę, pieluchy i worki na odpady, które znosi się ze sobą. W mieście przewijaki mają część restauracji i centrów handlowych.
Czy Gubałówka nadaje się na spacer z wózkiem?
Grzbiet Gubałówki ma częściowo utwardzoną promenadę, ale jest tłoczny i odsłonięty na wiatr. Wózek terenowy sprawdzi się w suche dni. O przewóz wózka w wagonie najlepiej zapytać w kasie PKL.
Źródła
- Dolina Strążyska - opis szlaku TPN
- Siwa Polana - Polana Huciska - Polana Chochołowska, opis szlaku TPN
- Kuźnice - Polana Kalatówki - Polana Kondratowa, opis szlaku TPN
- Wstęp do parku i ceny biletów TPN
- E-busy TPN do Morskiego Oka
- FAQ Kasprowy Wierch, PKL
- FAQ Gubałówka, PKL
- Turystyka piesza - zasady TPN
- Komunikat turystyczny TPN